|
PNÖMATİK Gaz basıncı
ile çalışan sistemlerin hareket ve kontrolünü gerçekleştiren uygulama
alanıdır. (iletişim maddesi olarak hava ile kullanılır.)
Basınçlı
hava insanların kullandıkları ilk enerji türlerinden biridir. Pratik
olarak vakum ve pozitif hava basıncı ile çalışan sistemler ve kullanılan
devre elemanları pnömatiğin kapsamı içerisinde değerlendirilir.
Bilinen
en eski uygulama M.Ö. 2500 yıllarında kullanılan hava körüğüdür. Basınçlı
hava yakın dönemlerde madencilik ve metalürji sektöründe kullanılmıştır.
Önceleri
çok basit ve az sayıda elemanlardan oluşan Pnömatik kontrol devreleri
günümüzde onlarca hareket elemanının birleşimine olanak vermekte ve diğer
modern kontrol sistemleri ile entegre çalışan neredeyse tüm endüstriyel
uygulamalarda kullanılmaktadır. Pnömatik sistemlerin endüstriyel
uygulamalarda sıklıkla kullanılması, Pnömatik çalışma ve kontrol
elemanlarının karakteristik özelliklerinin yanı sıra enerji kaynağı olan
kullanılan basınçlı havanın olumlu özelliklere sahip olmasıyla da doğru
orantılıdır.
Basınçlı
havanın temel özellikleri şöyle sıralanabilir; - Hava
etrafımızı saran atmosferde sınırsız bir kaynak olarak bulunur. Kullanılan
havanı basıncı bazı özel uygulamalar haricinde 10 bar değerinin üzerine
çıkmadığı için kullanılan elemanlarının içyapıları basittir.
- Pnömatik sistemlerin basınç ve hız kademesiz olarak ayarlanması mümkündür.
- Ancak
havanın sıkıştırılabilir olma özelliğinden ötürü çok düşük hızlara inilmesi
ve hassas hız ve konum ayarı yapılması
gereken durumlarda bazı özel
elemanların ve elektronik kontrol sistemlerinin kullanılması gerekmektedir - Pnömatik
sistemler kendinden korumalıdır. Aşırı yük durumunda elemanlar durur ve
ancak yük kalktığında tekrar çalışır. -
Birçok
avantajları bulunan Pnömatik elemanlar, günümüzün modern kontrol
sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Özellikle elektropnömatik
alanındaki gelişmeler sayesinde, hareket ve kontrol sistemlerinin bulunduğu
bütün endüstriyel uygulamalarda Pnömatik elemanlara rastlamak mümkündür.
Pnömatik sistemler nerelerde kullanılır?
Pres uygulamalarında, ilaç sektöründe, madencilikten montaj hatlarına, demir
çelik endüstrisinden düşük basınçlı mantık devrelerine kadar birçok alanda
değişik tip ve boyuttaki Pnömatik elemanlar kullanılmaktadır. Genel bir
ifadeyle, endüstriyel uygulamaların neredeyse tümünde pnömatik elemanlar ve
sistemler kullanılır. Pnömatik ile çok genel bir anlatımla yaklaşık 6 bar basınçta 0–3000 kg.
arasında kuvvet gerektiren doğrusal hareketler, 0-36O ºC arasındaki açılarda
döndürme ve indeksleme işlemleri, 0 –
100 KW güç verebilen dairesel hareket
elde etmek mümkündür.
Pnömatik kuvvet ve hareket sistemlerinin yanı sıra otomasyon uygulamalarında
da çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Pnömatik öncelikli olarak
hareketlerin nispeten hızlı elde edilen kuvvetlerin küçük ve çalışma
şartlarının temiz ve emniyetli olması gereken yerlerde tercih edilir.
|